kompozytor
Bach, Johann Sebastian
tytuł
Bach: Markus Passion
wykonawcy
La Capella Reial de Catalunya;
Le Concert des Nations;
Savall, Jordi
nr katalogowy
AVSA 9931
opis
Created in Leipzig in March 1731 and then revised for the Holy Week of 1744, on a text by Christian Friedrich Henrici, a.k.a Picander, the St Mark Passion was composed by Bach using existing works. The autograph score is lost but recent musicological research shows that some pieces like the Funeral Ode BWV 198 or an aria from the cantata BWV 54 had been recycled. Every performance is thus a reconstruction by the performing artist. Jordi Savall offers his own vision, made of subtle chiaroscuro, suffused with serenity and meditation.
nośnik
SACD x 2
gatunek
Muzyka klasyczna
producent
Alia Vox

cena 75,00

Produkt na zamówienie

Wysyłka ustalana indywidualnie.

Darmowa wysyłka dla zamówień powyżej 300 zł!

Darmowy kurier dla zamówień powyżej 500 zł!

sprawdź koszty wysyłki

Recenzje naszych klientów

Bach: Markus Passion

Johann Sebastian Bach - „Pasja wg św. Marka”. Jordi Savall „Pasja wg św. Marka” (...)

Robert Majewski

17.04.2019

Johann Sebastian Bach - „Pasja wg św. Marka”. Jordi Savall

„Pasja wg św. Marka” Bacha przepadła bez wieści, ale wiemy, że istniała. Z dużym prawdopodobieństwem wiemy też, że nie było to dzieło oryginalne. Muzykolodzy i znawcy Bacha twierdzą, że lipski kantor skompilował ją z fragmentów wcześniejszych swoich utworów. Wiedząc to, dyrygenci przywracający Pasję publiczności, idą dwoma drogami. Jedni (np. Ton Koopman) nie mają nic przeciwko czysto spekulatywnemu charakterowi projektu. Udają, że są uczniami Bacha i dowolnie dobierają jego kompozycje do tekstu libretta, a to czego nie znajdą, sami dokomponowują. Inni - jak bohater tego tekstu, Jordi Savall - precyzyjnie składają „
Pasję wyłącznie z dzieł Jana Sebastiana.

Badania muzykologiczne, przeprowadzone w drugiej połowie XX wieku, potwierdziły, że w Wielki Piątek 1731 roku Bach zaprezentował „Pasję wg św. Marka” do tekstu Picandra. Poeta opublikował ten tekst rok później wraz ze swoim trzecim tomikiem poezji. Dziesięć lat temu istnienie „Pasji” poświadczyło odkrycie w Petersburgu późniejszej wersji libretta, użytego do nowego wykonania kompozycji. Miało ono miejsce w 1744 roku. W porównaniu ze starszym librettem tekst zawiera liczne modyfikacje, inaczej porządkuje niektóre chorały i zawiera dwie nowe arie. Dzięki tej wersji libretta mamy bardzo jasny obraz formy i treści trzeciej pasji Bacha, ale nadal nie wiemy jaką otrzymała oprawę muzyczną.

Niestety do tej pory nie natrafiono na jakikolwiek ślad oryginalnej muzyki. Po wielu latach badań większość historyków i muzykologów specjalizujących się w Bachu jest zgodna: kompozytor prawdopodobnie wymyślił i wykonał dzieło za pomocą techniki pastiszu lub parodii. Był to system używany przez Bacha przy wielu okazjach. Polegał on na tym, że Bach dostosowywał nowe teksty do innych, wcześniej istniejących swoich kompozycji o podobnym charakterze.

Już w latach 60. dwudziestego wieku dr Alfred Dürr, zauważył, że Bach ponownie wykorzystał większość chórów i arii ze swojej „Trauerode” (Oda pogrzebowa) BWV 198, wykonanej w Lipsku 17 października 1727 r. w hołdzie zmarłej Christiany Eberhardiny, królowej Polski i księżniczki Saksonii. Chór „Laß Fürstin, lass noch einen Strahl” został wspaniale przerobiony na „Geh, Jesu, geh zu deiner Pein”, i to on otwiera „Pasję wg św. Marka”, poprowadzoną wprawną ręką Jordi Savalla.

Omawiane nagranie powstało na podstawie badań, rekonstrukcji i adaptacji chórów i recytatywów, zaproponowanych przez Alexandra Grychtolika, niemieckiego muzyka i muzykologa, od lat specjalizującego się w twórczości Jana Sebastiana Bacha. Przygotowując swoją wersję Savall zdecydował, że do rekonstrukcji wykorzysta wyłącznie utwory kompozytora. Dotyczy to również chórów turbae i recytatywów, które zazwyczaj dokomponowywano lub „pożyczano” od Reinharda Keizera, współpracowania Jana Sebastiana.

Wersja Savalla podąża dokładnie za tekstem libretta z 1744 roku., który odpowiada 14. i 15. rozdziałowi „Ewangelii według św. Marka” - od namaszczenia Chrystusa w Betanii do Jego pogrzebu. Muzycznie Savall dostosował ostateczny tekst Picandera do oryginalnych prac Bacha, takich jak wspomniana wcześniej „Trauerode”, „Pasja wg św. Mateusza”, obie wersje „Pasji wg św. Jana” i liczne kantaty.

Po tym zapewne przydługim wstępie (mam nadzieję, że jednak komuś potrzebnym) pora odpowiedzieć na pytanie, czy nagranie Savalla jest satysfakcjonujące i warte tylu muzykologicznych starań? Bez wątpienia. Savall nie jest typem naukowca oderwanego od rzeczywistości. Wie dokładnie, co chce osiągnąć, w jaki sposób to zrobić i jakim artystom zaufać.

Oczywiście „Pasja Markowa” nie ma takich kulminacji jak „Janowa” i emocjonalnej głębi jak „Mateuszowa”. To konsekwencja wyboru stylu parodii do rekonstrukcji dzieła. W żadnym wypadku nie jest jednak bez polotu. Gwałtowne sceny z chórami turbae są tutaj tak żywe jak w każdej innej Pasji, podobnie jak wspaniała aria sopranistki Marty Mathéu („Er kommt, er kommt, er ist vorhanden”), w której na widok zbliżającego się Judasza, rozpaczliwie błaga ona Jezusa, aby uciekał z ogrodu Getsemani. Pod koniec dzieła słyszymy jeden z najwspanialszych fragmentów - arię tenora i chóralnych sopranów „Welt und Himmel, nehmt zu Ohren”, podniesioną tu o tercję w górę. Na uwagę zasługują też obaj tenorzy: David Szigetvári (Ewangelista) i Reinoud van Mechelen. Ten drugi ma mniejszy udział solistyczny w nagraniu, za to w arii otwierającej drugą część pasji zaśpiewał przepięknie. Moi niemieccy znajomi narzekają natomiast na wymowę Davida Szigetvári (Ewangelisty), choć bez wątpienia ma dobry głos.

Jordii Savall zadbał też o sugestywną teatralność interpretacji. Jaskrawym przykładem może być zawołanie chóru „Pfui dich...”, będące w istocie rzeczy kpiącym niemieckim prychnięciem, ilustrującym szydzenie tłumu z Jezusa mówiącego o swoim zmartwychwstaniu.

Pamiętając chóry kończące pasje „Janową” i „Mateuszową”, i porównując je z zakończeniem „Pasji wg św. Marka”, można poczuć lekkie rozczarowanie. „Bei deinem Grab und Leichenstein” brakuje intensywności „Wir setzen uns mit Tränen nieder" i „Ruht wohl, ihr heiligen Gebeine”. Jednak sposób, w jaki Picander kończy narrację, jest tutaj zupełnie inny. Ostateczna medytacja jest o wiele bardziej optymistyczna niż ta zawarta w kołysance żałobnej z „Pasji wg św. Jana”, albo płynąca z bezgranicznego żalu z zakończenia „Pasji wg św. Mateusza”. W tym kontekście umiarkowanie optymistyczna siciliana, poprzetykana potężnymi chórami, ma sens.

Reasumując, interpretacja Le Concert des Nations, chóru La Capella Reial de Catalunya pod batutą Jordi Savalla urzeka płynnymi tempami, wewnętrznym napięciem, plastyczną artykulacją i prostotą narracji. Nieliczne minusy nagrania są mniej lub bardziej subiektywne, zatem warto i należy wyrobić sobie własne zdanie.

Klienci, którzy kupili ten produkt, kupili również

Thuille, Ludwig

Thuille: Selected Songs

C 5058

Haydn, Michael

Michael Haydn: Die Wahrheit der Natur, Ein Singspiel

CPO 555 032-2

Haydn, Joseph

7 Słów Chrystusa na Krzyżu

AVSA 9854

Shostakovich: Symphony No. 8 / Nelsons / Blu-ray 710004

DVD 710004

Bach, Johann Sebastian

BACH J.S. - Goldberg Variations, Partita No. 5 / 8.111247

8.111247

różni kompozytorzy

Ysaye; Prokofiev; Manzoli: Works for Two Violins

CDS 7738

Beethoven, Ludwig van

IDIL BIRET BEETHOVEN EDITION 1 - Piano Sonatas Vol. 1 - Nos. 1, 2, 19 & 20

8.571251

różni kompozytorzy

Ossesso

RAM 1808

różni kompozytorzy

Il Pellegrino

EN 2010

Scriabin, Alexander

Scriabin: Piano Sonatas Nos. 1, 4 & 8, Poemes

8.572440

Rachmaninov, Sergey

Rachmaninov: Symphony No. 2, Leonard Bernstein: Candide Overture

ICA C5078

Strauss Richard: Elektra / 101559

DVD 101559

różni kompozytorzy

The Complete National Anthems of the World, 2019 Edition

8.201002

Hallberg, Bengt Wilhelm, Dente, Joseph

Hallberg & Dente: Orchestral Works

CDS 1120

różni kompozytorzy

El Canto de Auroros

HMA 1987018

Pozostałe płyty tego kompozytora

Bach, Johann Sebastian

Bach: Suite BWV 997, Preudio, Fuga & Allegro BWV998, Ciaccona BWV 1004

EN 2030

Bach, Johann Sebastian

Bach: Matthäus-Passion, nagranie 1998 (3 CD)

HML 5908376.78

Bach, Johann Sebastian

Bach; Ligeti; Kodály: Suite & Sonatas for Violoncello solo

KL1507

Mendelssohn, Felix, Bach, Johann Sebastian

Mendelssohn: Magnificat in D major, Ave Maria; Bach: Magnificat in D major

8.572161

Bach, Johann Sebastian

Flute Concertos

GCD 921204

Bach, Johann Sebastian, Gabrielli, Domenico

Bach in Bologna

A 459

Bach, Johann Sebastian

Bach: Goldberg Variations and its predecessors

741704

Bach, Johann Sebastian

BACH: Contemplation

MIR 082

Bach, Johann Sebastian

Bach: Sonatas & Partitas BWV 1001-1006

SM 298

Bach, Johann Sebastian, Berg, Alban

Bach & Berg: Violin Concertos

MEL CD 10 02241

Bach, Johann Sebastian

BACH J. S Brandenburg Concertos

8.550047

Bach, Johann Sebastian

Bach: Concerts avec plusieurs instruments – VI

Alpha 181

Bach, Johann Sebastian

BACH: Partitas Nos. 1, 5 & 6, Italian Concerto, BEETHOVEN: Piano Sonata No. 17 "Tempest"

8.111353

Bach, Johann Sebastian

Bach: Toccaten & Passacaglia

RIC 125

Bach, Johann Sebastian

Die Kunst der Fuge / Jordi Savall CENA

AV 9818

Pozostałe płyty tego wykonawcy

Granada, 1013-1526

AVSA 9915

The Celtic Viol - Airs and Dances by O'Carolan, Simon Fraser, Niel Gow, James Macpherson, William Marshall and Traditional Irish & Scottish SACD

AVSA 9865

Haydn, Joseph

7 Słów Chrystusa na Krzyżu

AV 9854

Charpentier, Marc-Antoine

Charpentier: Canticum ad Beatam Virginem Mariam; Missa Assumpta est Maria; Concert pour les violes

AVDVD 9905

Ramon Llull - A time of conquests, dialogue and disconsolation

AVSA 9917

różni kompozytorzy

La Capella Reial de Catalunya - 25th Anniversary Boxset: El Canconer del Duc de Calabria, Villancicos & Ensaladas, Cererols Missa Pro Defunctis

AVSA 9897

Alfons V: El Cancionero de Montecassino

AV 9816

różni kompozytorzy

Venezia Millenaria

AVSA 9925

Mozart, Wolfgang Amadeus

Serenate Notturne, Eine Kleine Nachtmusik CENA

AV 9846

Mare Nostrum - tradycje muzyczne ludów z rejonu Morza Śródziemnego

AVSA 9888

Desmarest, Henry, Valls, Francesc

In Excelsis Deo

AVSA 9924

Mozart, Wolfgang Amadeus

Mozart: Requiem K. 626, Maurerische Trauermusik K. 477

AVSA 9880

Vivaldi, Antonio, Vivaldi, Antonio

Vivaldi: Magnificat & Concerto RV578; Bach: Magnificat & Concerto pour clavecin

AVSA 9909

różni kompozytorzy

Dinastia Borgia, Chiesa a potere nel Rinascimento (Kościół i władza w czasach renesansu)

AVSA 9875

różni kompozytorzy

War & Peace 1614-1714 - Lully; Handel; Charpentier; Scheidt; Biber; Schein; Cabanilles; Blow; ...

AVSA 9908