kompozytor
Bach, Johann Sebastian
tytuł
Bach: Markus Passion
wykonawcy
La Capella Reial de Catalunya;
Le Concert des Nations;
Savall, Jordi
nr katalogowy
AVSA 9931
opis
Created in Leipzig in March 1731 and then revised for the Holy Week of 1744, on a text by Christian Friedrich Henrici, a.k.a Picander, the St Mark Passion was composed by Bach using existing works. The autograph score is lost but recent musicological research shows that some pieces like the Funeral Ode BWV 198 or an aria from the cantata BWV 54 had been recycled. Every performance is thus a reconstruction by the performing artist. Jordi Savall offers his own vision, made of subtle chiaroscuro, suffused with serenity and meditation.
nośnik
SACD x 2
gatunek
Muzyka klasyczna
producent
Alia Vox

cena 75,00

Produkt na zamówienie

Wysyłka ustalana indywidualnie.

Darmowa wysyłka dla zamówień powyżej 300 zł!

Darmowy kurier dla zamówień powyżej 500 zł!

sprawdź koszty wysyłki

Recenzje naszych klientów

Bach: Markus Passion

Johann Sebastian Bach - „Pasja wg św. Marka”. Jordi Savall „Pasja wg św. Marka” (...)

Robert Majewski

17.04.2019

Johann Sebastian Bach - „Pasja wg św. Marka”. Jordi Savall

„Pasja wg św. Marka” Bacha przepadła bez wieści, ale wiemy, że istniała. Z dużym prawdopodobieństwem wiemy też, że nie było to dzieło oryginalne. Muzykolodzy i znawcy Bacha twierdzą, że lipski kantor skompilował ją z fragmentów wcześniejszych swoich utworów. Wiedząc to, dyrygenci przywracający Pasję publiczności, idą dwoma drogami. Jedni (np. Ton Koopman) nie mają nic przeciwko czysto spekulatywnemu charakterowi projektu. Udają, że są uczniami Bacha i dowolnie dobierają jego kompozycje do tekstu libretta, a to czego nie znajdą, sami dokomponowują. Inni - jak bohater tego tekstu, Jordi Savall - precyzyjnie składają „
Pasję wyłącznie z dzieł Jana Sebastiana.

Badania muzykologiczne, przeprowadzone w drugiej połowie XX wieku, potwierdziły, że w Wielki Piątek 1731 roku Bach zaprezentował „Pasję wg św. Marka” do tekstu Picandra. Poeta opublikował ten tekst rok później wraz ze swoim trzecim tomikiem poezji. Dziesięć lat temu istnienie „Pasji” poświadczyło odkrycie w Petersburgu późniejszej wersji libretta, użytego do nowego wykonania kompozycji. Miało ono miejsce w 1744 roku. W porównaniu ze starszym librettem tekst zawiera liczne modyfikacje, inaczej porządkuje niektóre chorały i zawiera dwie nowe arie. Dzięki tej wersji libretta mamy bardzo jasny obraz formy i treści trzeciej pasji Bacha, ale nadal nie wiemy jaką otrzymała oprawę muzyczną.

Niestety do tej pory nie natrafiono na jakikolwiek ślad oryginalnej muzyki. Po wielu latach badań większość historyków i muzykologów specjalizujących się w Bachu jest zgodna: kompozytor prawdopodobnie wymyślił i wykonał dzieło za pomocą techniki pastiszu lub parodii. Był to system używany przez Bacha przy wielu okazjach. Polegał on na tym, że Bach dostosowywał nowe teksty do innych, wcześniej istniejących swoich kompozycji o podobnym charakterze.

Już w latach 60. dwudziestego wieku dr Alfred Dürr, zauważył, że Bach ponownie wykorzystał większość chórów i arii ze swojej „Trauerode” (Oda pogrzebowa) BWV 198, wykonanej w Lipsku 17 października 1727 r. w hołdzie zmarłej Christiany Eberhardiny, królowej Polski i księżniczki Saksonii. Chór „Laß Fürstin, lass noch einen Strahl” został wspaniale przerobiony na „Geh, Jesu, geh zu deiner Pein”, i to on otwiera „Pasję wg św. Marka”, poprowadzoną wprawną ręką Jordi Savalla.

Omawiane nagranie powstało na podstawie badań, rekonstrukcji i adaptacji chórów i recytatywów, zaproponowanych przez Alexandra Grychtolika, niemieckiego muzyka i muzykologa, od lat specjalizującego się w twórczości Jana Sebastiana Bacha. Przygotowując swoją wersję Savall zdecydował, że do rekonstrukcji wykorzysta wyłącznie utwory kompozytora. Dotyczy to również chórów turbae i recytatywów, które zazwyczaj dokomponowywano lub „pożyczano” od Reinharda Keizera, współpracowania Jana Sebastiana.

Wersja Savalla podąża dokładnie za tekstem libretta z 1744 roku., który odpowiada 14. i 15. rozdziałowi „Ewangelii według św. Marka” - od namaszczenia Chrystusa w Betanii do Jego pogrzebu. Muzycznie Savall dostosował ostateczny tekst Picandera do oryginalnych prac Bacha, takich jak wspomniana wcześniej „Trauerode”, „Pasja wg św. Mateusza”, obie wersje „Pasji wg św. Jana” i liczne kantaty.

Po tym zapewne przydługim wstępie (mam nadzieję, że jednak komuś potrzebnym) pora odpowiedzieć na pytanie, czy nagranie Savalla jest satysfakcjonujące i warte tylu muzykologicznych starań? Bez wątpienia. Savall nie jest typem naukowca oderwanego od rzeczywistości. Wie dokładnie, co chce osiągnąć, w jaki sposób to zrobić i jakim artystom zaufać.

Oczywiście „Pasja Markowa” nie ma takich kulminacji jak „Janowa” i emocjonalnej głębi jak „Mateuszowa”. To konsekwencja wyboru stylu parodii do rekonstrukcji dzieła. W żadnym wypadku nie jest jednak bez polotu. Gwałtowne sceny z chórami turbae są tutaj tak żywe jak w każdej innej Pasji, podobnie jak wspaniała aria sopranistki Marty Mathéu („Er kommt, er kommt, er ist vorhanden”), w której na widok zbliżającego się Judasza, rozpaczliwie błaga ona Jezusa, aby uciekał z ogrodu Getsemani. Pod koniec dzieła słyszymy jeden z najwspanialszych fragmentów - arię tenora i chóralnych sopranów „Welt und Himmel, nehmt zu Ohren”, podniesioną tu o tercję w górę. Na uwagę zasługują też obaj tenorzy: David Szigetvári (Ewangelista) i Reinoud van Mechelen. Ten drugi ma mniejszy udział solistyczny w nagraniu, za to w arii otwierającej drugą część pasji zaśpiewał przepięknie. Moi niemieccy znajomi narzekają natomiast na wymowę Davida Szigetvári (Ewangelisty), choć bez wątpienia ma dobry głos.

Jordii Savall zadbał też o sugestywną teatralność interpretacji. Jaskrawym przykładem może być zawołanie chóru „Pfui dich...”, będące w istocie rzeczy kpiącym niemieckim prychnięciem, ilustrującym szydzenie tłumu z Jezusa mówiącego o swoim zmartwychwstaniu.

Pamiętając chóry kończące pasje „Janową” i „Mateuszową”, i porównując je z zakończeniem „Pasji wg św. Marka”, można poczuć lekkie rozczarowanie. „Bei deinem Grab und Leichenstein” brakuje intensywności „Wir setzen uns mit Tränen nieder" i „Ruht wohl, ihr heiligen Gebeine”. Jednak sposób, w jaki Picander kończy narrację, jest tutaj zupełnie inny. Ostateczna medytacja jest o wiele bardziej optymistyczna niż ta zawarta w kołysance żałobnej z „Pasji wg św. Jana”, albo płynąca z bezgranicznego żalu z zakończenia „Pasji wg św. Mateusza”. W tym kontekście umiarkowanie optymistyczna siciliana, poprzetykana potężnymi chórami, ma sens.

Reasumując, interpretacja Le Concert des Nations, chóru La Capella Reial de Catalunya pod batutą Jordi Savalla urzeka płynnymi tempami, wewnętrznym napięciem, plastyczną artykulacją i prostotą narracji. Nieliczne minusy nagrania są mniej lub bardziej subiektywne, zatem warto i należy wyrobić sobie własne zdanie.

Klienci, którzy kupili ten produkt, kupili również

Essential Opera - Verdi: Aida / OA MO6009 D

DVD OA MO6009

Kraus, Joseph Martin

Aeneas in Carthage

8.570585

Ockeghem, Johannes

Missa Cuiusvis Toni

AECD 0753

Pärt, Arvo

PART: Tabula Rasa / Symphony No. 3

8.554591

różni kompozytorzy

Parle qui veut: Moralizing Songs of the Middle Ages

CKD 529

Haydn, Joseph

Haydn: Die Sieben letzten Worte unseres Erlösers am Kreuze

RIC 281

Coltrane, John

Coltrane, John: European Tour 1961

5742745.51

Tarrega, Francisco

Tarrega: Obras y transcripciones para guitarra

VRS 2142

różni kompozytorzy

Chinese Melodies for Violin and Guitar

8.225837

Rossini, Gioachino

Rossini: Mose

DVD 735404

różni kompozytorzy

The Hungarian Viola

PH 14022

różni kompozytorzy

Sixteen Contemporary Love Songs

ORC 100083

VERDI, G.: Aida

DVD TDK OPAIDV

Clementi, Muzio

Clementi: Symphonies Nos. 3 & 4, Overture

8.573112

Lajtha, László

Lajtha: Symphonies Nos. 5 & 6

8.573646

Pozostałe płyty tego kompozytora

Bach, Johann Sebastian, Helmschrott, Robert Maximilian

Bach: Magnificat; Helmschrott: Lumen

8.579049

Bach, Johann Sebastian

Bach: Sonatas & Partitas BWV 1001 - 1006

ZZT 110902

Bach, Johann Sebastian

Bach: Sonatas for violin and continuo

Nibiru 0143

Bach, Johann Sebastian

Bach: Sonatas & Partitas Vol. 1

REW 502

Bach, Johann Sebastian

Bach: Kantaten zu Passion BWV 22, 23, 182

ROP 4044

Bach, Johann Sebastian

Bach: Goldberg Variations

SU 4261-2

Bach, Johann Sebastian

Bach: The Brandenburg Concertos

A 452

Bach, Johann Sebastian

Bach: Johannes-Passion BWV 245

ROP 405051

Bach, Johann Sebastian

Bach: Six Trio Sonatas BWV 525-530

CDS 7839

Bach, Johann Sebastian

Bach: The French Suites; French Overture; Aria Variata

PH 14043

Bach, Johann Sebastian

BACH: Die Kunst Der Fugue BWV 1080 (2 CD)

RIC 303

Bach, Johann Sebastian

Himmelfahrts-Oratorium

HMC 901479

Bach, Johann Sebastian

Bach: Organ Trio Sonatas - aranżacja na różne instrumenty

CCS SA 27012

Bach, Johann Sebastian

Sacred Cantatas for Solo

8.570453

Bach, Johann Sebastian

Sonates pour viole de gambe

ZZT 070101

Pozostałe płyty tego wykonawcy

różni kompozytorzy

Jordi Savall; Erasmus van Rotterdam: Pochwała głupoty - czytane fragmenty dzieła + muzyka z czasów Erazma

AVSA 9895

różni kompozytorzy

Les Éléments – Rebel, Locke, Vivaldi, Marais ,,Rameau Telemann,

AVSA 9914

różni kompozytorzy

MORALES: Officium Defunctorum, Missa pro Defunctis, GUERRERO: Sacrae Cantiones, VICTORIA: Cantica Beatae Virginis (3 SACD)

AVSA 9867

Dowland, John

Dowland: Lachrimae or Seaven Teares, 1604

AVSA 9901

różni kompozytorzy

El Nuevo Mundo, Folias Criollas - wybuchowa (!) mieszanka baroku europejskiego i tradycji muzycznych z nowego świata

AVSA 9876

Jeanne d'Arc: Batailles & Prisons

AVSA 9891

Vivaldi, Antonio, Vivaldi, Antonio

Vivaldi: Magnificat & Concerto RV578; Bach: Magnificat & Concerto pour clavecin

AVSA 9909

różni kompozytorzy

Venezia Millenaria

AVSA 9925

różni kompozytorzy

Granada, 1013-1526

AVSA 9915

Vivaldi, Antonio

Vivaldi: Juditha Triumphans

AVSA 9935

różni kompozytorzy

El Cant de la Sibilla, Catalunya

AVSA 9879

różni kompozytorzy

Tous les matins du monde

AVSA 9821