kompozytor
Bach, Johann Sebastian
tytuł
Bach: Markus Passion
wykonawcy
La Capella Reial de Catalunya;
Le Concert des Nations;
Savall, Jordi
nr katalogowy
AVSA 9931
opis
Created in Leipzig in March 1731 and then revised for the Holy Week of 1744, on a text by Christian Friedrich Henrici, a.k.a Picander, the St Mark Passion was composed by Bach using existing works. The autograph score is lost but recent musicological research shows that some pieces like the Funeral Ode BWV 198 or an aria from the cantata BWV 54 had been recycled. Every performance is thus a reconstruction by the performing artist. Jordi Savall offers his own vision, made of subtle chiaroscuro, suffused with serenity and meditation.
nośnik
SACD x 2
gatunek
Muzyka klasyczna
producent
Alia Vox

cena 75,00

Produkt na zamówienie

Wysyłka ustalana indywidualnie.

Darmowa wysyłka dla zamówień powyżej 300 zł!

Darmowy kurier dla zamówień powyżej 500 zł!

sprawdź koszty wysyłki

Recenzje naszych klientów

Bach: Markus Passion

Johann Sebastian Bach - „Pasja wg św. Marka”. Jordi Savall „Pasja wg św. Marka” (...)

Robert Majewski

17.04.2019

Johann Sebastian Bach - „Pasja wg św. Marka”. Jordi Savall

„Pasja wg św. Marka” Bacha przepadła bez wieści, ale wiemy, że istniała. Z dużym prawdopodobieństwem wiemy też, że nie było to dzieło oryginalne. Muzykolodzy i znawcy Bacha twierdzą, że lipski kantor skompilował ją z fragmentów wcześniejszych swoich utworów. Wiedząc to, dyrygenci przywracający Pasję publiczności, idą dwoma drogami. Jedni (np. Ton Koopman) nie mają nic przeciwko czysto spekulatywnemu charakterowi projektu. Udają, że są uczniami Bacha i dowolnie dobierają jego kompozycje do tekstu libretta, a to czego nie znajdą, sami dokomponowują. Inni - jak bohater tego tekstu, Jordi Savall - precyzyjnie składają „
Pasję wyłącznie z dzieł Jana Sebastiana.

Badania muzykologiczne, przeprowadzone w drugiej połowie XX wieku, potwierdziły, że w Wielki Piątek 1731 roku Bach zaprezentował „Pasję wg św. Marka” do tekstu Picandra. Poeta opublikował ten tekst rok później wraz ze swoim trzecim tomikiem poezji. Dziesięć lat temu istnienie „Pasji” poświadczyło odkrycie w Petersburgu późniejszej wersji libretta, użytego do nowego wykonania kompozycji. Miało ono miejsce w 1744 roku. W porównaniu ze starszym librettem tekst zawiera liczne modyfikacje, inaczej porządkuje niektóre chorały i zawiera dwie nowe arie. Dzięki tej wersji libretta mamy bardzo jasny obraz formy i treści trzeciej pasji Bacha, ale nadal nie wiemy jaką otrzymała oprawę muzyczną.

Niestety do tej pory nie natrafiono na jakikolwiek ślad oryginalnej muzyki. Po wielu latach badań większość historyków i muzykologów specjalizujących się w Bachu jest zgodna: kompozytor prawdopodobnie wymyślił i wykonał dzieło za pomocą techniki pastiszu lub parodii. Był to system używany przez Bacha przy wielu okazjach. Polegał on na tym, że Bach dostosowywał nowe teksty do innych, wcześniej istniejących swoich kompozycji o podobnym charakterze.

Już w latach 60. dwudziestego wieku dr Alfred Dürr, zauważył, że Bach ponownie wykorzystał większość chórów i arii ze swojej „Trauerode” (Oda pogrzebowa) BWV 198, wykonanej w Lipsku 17 października 1727 r. w hołdzie zmarłej Christiany Eberhardiny, królowej Polski i księżniczki Saksonii. Chór „Laß Fürstin, lass noch einen Strahl” został wspaniale przerobiony na „Geh, Jesu, geh zu deiner Pein”, i to on otwiera „Pasję wg św. Marka”, poprowadzoną wprawną ręką Jordi Savalla.

Omawiane nagranie powstało na podstawie badań, rekonstrukcji i adaptacji chórów i recytatywów, zaproponowanych przez Alexandra Grychtolika, niemieckiego muzyka i muzykologa, od lat specjalizującego się w twórczości Jana Sebastiana Bacha. Przygotowując swoją wersję Savall zdecydował, że do rekonstrukcji wykorzysta wyłącznie utwory kompozytora. Dotyczy to również chórów turbae i recytatywów, które zazwyczaj dokomponowywano lub „pożyczano” od Reinharda Keizera, współpracowania Jana Sebastiana.

Wersja Savalla podąża dokładnie za tekstem libretta z 1744 roku., który odpowiada 14. i 15. rozdziałowi „Ewangelii według św. Marka” - od namaszczenia Chrystusa w Betanii do Jego pogrzebu. Muzycznie Savall dostosował ostateczny tekst Picandera do oryginalnych prac Bacha, takich jak wspomniana wcześniej „Trauerode”, „Pasja wg św. Mateusza”, obie wersje „Pasji wg św. Jana” i liczne kantaty.

Po tym zapewne przydługim wstępie (mam nadzieję, że jednak komuś potrzebnym) pora odpowiedzieć na pytanie, czy nagranie Savalla jest satysfakcjonujące i warte tylu muzykologicznych starań? Bez wątpienia. Savall nie jest typem naukowca oderwanego od rzeczywistości. Wie dokładnie, co chce osiągnąć, w jaki sposób to zrobić i jakim artystom zaufać.

Oczywiście „Pasja Markowa” nie ma takich kulminacji jak „Janowa” i emocjonalnej głębi jak „Mateuszowa”. To konsekwencja wyboru stylu parodii do rekonstrukcji dzieła. W żadnym wypadku nie jest jednak bez polotu. Gwałtowne sceny z chórami turbae są tutaj tak żywe jak w każdej innej Pasji, podobnie jak wspaniała aria sopranistki Marty Mathéu („Er kommt, er kommt, er ist vorhanden”), w której na widok zbliżającego się Judasza, rozpaczliwie błaga ona Jezusa, aby uciekał z ogrodu Getsemani. Pod koniec dzieła słyszymy jeden z najwspanialszych fragmentów - arię tenora i chóralnych sopranów „Welt und Himmel, nehmt zu Ohren”, podniesioną tu o tercję w górę. Na uwagę zasługują też obaj tenorzy: David Szigetvári (Ewangelista) i Reinoud van Mechelen. Ten drugi ma mniejszy udział solistyczny w nagraniu, za to w arii otwierającej drugą część pasji zaśpiewał przepięknie. Moi niemieccy znajomi narzekają natomiast na wymowę Davida Szigetvári (Ewangelisty), choć bez wątpienia ma dobry głos.

Jordii Savall zadbał też o sugestywną teatralność interpretacji. Jaskrawym przykładem może być zawołanie chóru „Pfui dich...”, będące w istocie rzeczy kpiącym niemieckim prychnięciem, ilustrującym szydzenie tłumu z Jezusa mówiącego o swoim zmartwychwstaniu.

Pamiętając chóry kończące pasje „Janową” i „Mateuszową”, i porównując je z zakończeniem „Pasji wg św. Marka”, można poczuć lekkie rozczarowanie. „Bei deinem Grab und Leichenstein” brakuje intensywności „Wir setzen uns mit Tränen nieder" i „Ruht wohl, ihr heiligen Gebeine”. Jednak sposób, w jaki Picander kończy narrację, jest tutaj zupełnie inny. Ostateczna medytacja jest o wiele bardziej optymistyczna niż ta zawarta w kołysance żałobnej z „Pasji wg św. Jana”, albo płynąca z bezgranicznego żalu z zakończenia „Pasji wg św. Mateusza”. W tym kontekście umiarkowanie optymistyczna siciliana, poprzetykana potężnymi chórami, ma sens.

Reasumując, interpretacja Le Concert des Nations, chóru La Capella Reial de Catalunya pod batutą Jordi Savalla urzeka płynnymi tempami, wewnętrznym napięciem, plastyczną artykulacją i prostotą narracji. Nieliczne minusy nagrania są mniej lub bardziej subiektywne, zatem warto i należy wyrobić sobie własne zdanie.

Klienci, którzy kupili ten produkt, kupili również

różni kompozytorzy

Ingmar Bergman through the Choreographer’s eye

BAC 149

Mompou, Frederic

Mompou: Piano Music 6 - Impressions, Dances & Preludes

8.572142

Zimmermann, Udo

Brilliant Opera Collection - Zimmermann: Weisse Rose

95125

Dalberg, Nancy

Dalberg: The String Quartets

6.220655

Valentini, Giuseppe

Valentini: Concerti Grossi op. 7

Alpha 310

Lutosławski, Witold

Lutosławski: Symphonies Nos. 1 & 4

ODE 1320-5

Doles, Johann Friedrich

Doles: 6 Keyboard Sonatas

95454

Reger, Max

Reger Collection

94663

Sawyers, Philip

Sawyers: Cello Concerto Symphony No. 2 Concertante

NI 6281

różni kompozytorzy

L\'Arbre de Mai - Musiques et danses

Alpha 054

Hindemith, Paul

Hindemith: Organ Sonatas Nos. 1 - 3 Eleven Interludes

8.573194

Britten, Benjamin

Britten - The Turn of the Screw-

DVD OA F4014 D

Alive In The House Of Saints Parts 2

OGY 708

Koželuch, Leopold

Kozeluch: Complete Keyboard Sonatas Vol. 1

94770

Finzi, Gerald

Finzi: By Footpath and Stile

RES 10109

Pozostałe płyty tego kompozytora

Bach, Johann Sebastian

Bach: Triosonaten

K617 223

Bach, Johann Sebastian

Bach: Die Kunst der Fuge

GCD P31510

Bach, Johann Sebastian

BACH: Das Wohltemperierte Clavier, Buch I & II (5 CD + nuty)

19922-5

różni kompozytorzy

Cromatica - Works for Harpsichord: Bull; Froberger; Merula; Bach; ...

CPO 555 142-2

Bach, Johann Sebastian

Bach: Sonatas & Partitas BWV 1001-1006

SM 298

Bach, Johann Sebastian

Bach: Sonatas & Partitas for solo violin vol. 2

HMC 902124

Bach, Johann Sebastian, Beethoven, Ludwig van, Mozart, Wolfgang Amadeus

Bach: Orchestral Suite No. 3; Mozart: Symphony No.29; Beethoven: Symphony No. 1

ICAC5120

Bach, Johann Sebastian

Bach: The English Suites BWV 806 - 811

CDS 7793

Bach, Johann Sebastian

Bach: Goldberg Variations

95591

Bach, Johann Sebastian

DP _TEST

DPTEST

Bach, Johann Sebastian

WYCOFANA Jordi Savall; Bach: Die Kunst der Fuge

AV 9818

Bach, Johann Sebastian

Bach: Oeuvres pour clavecin-luth

LY054

Bach, Johann Sebastian

Bach: The Well-Tempered Clavier

Alpha819

Bach, Johann Sebastian

Die Sonaten fur Viola da gamba

AV 9812

Bach, Johann Sebastian

Bach J.S; Keyboard Music

8.570291

Pozostałe płyty tego wykonawcy

Vivaldi, Antonio

Vivaldi: Juditha Triumphans

AVSA 9935

różni kompozytorzy

Les Éléments – Rebel, Locke, Vivaldi, Marais ,,Rameau Telemann,

AVSA 9914

Monteverdi, Claudio, Monteverdi, Claudio

Monteverdi: L’Orfeo

AVSA 9911

Jeanne d'Arc: Batailles & Prisons

AVSA 9891

różni kompozytorzy

Jordi Savall; Erasmus van Rotterdam: Pochwała głupoty - czytane fragmenty dzieła + muzyka z czasów Erazma

AVSA 9895

Ramon Llull - A time of conquests, dialogue and disconsolation

AVSA 9917

Mozart, Wolfgang Amadeus

Mozart: Le Testament Symphonique - Symphonies Nos. 39, 40, 41

AVSA 9934

Balkan - Krew i miód, historia Bałkanów

AVSA 9902

Rebel, Jean-Féry, Telemann, Georg Philipp

Rebel & Telemann: Terpsichore

AVSA 9929

różni kompozytorzy

HISPANIA & JAPAN - Dialogues

AVSA 9883

różni kompozytorzy

Venezia Millenaria

AVSA 9925

Vivaldi, Antonio, Mozart, Wolfgang Amadeus, Handel, George Frideric

Vivaldi, Mozart, Handel: Dixit Dominus

AVSA 9918

różni kompozytorzy

La Lira d’Espéria II - Galicia, Cantos de terra e danzas antigas

AVSA 9907

Lully, Jean-Baptiste

WYCOFANY L'orchestre du Roi Soleil ZDUBLOWANA

AV 9807