kompozytor
Bach, Johann Sebastian
tytuł
Bach: Markus Passion
wykonawcy
La Capella Reial de Catalunya;
Le Concert des Nations;
Savall, Jordi
nr katalogowy
AVSA 9931
opis
Created in Leipzig in March 1731 and then revised for the Holy Week of 1744, on a text by Christian Friedrich Henrici, a.k.a Picander, the St Mark Passion was composed by Bach using existing works. The autograph score is lost but recent musicological research shows that some pieces like the Funeral Ode BWV 198 or an aria from the cantata BWV 54 had been recycled. Every performance is thus a reconstruction by the performing artist. Jordi Savall offers his own vision, made of subtle chiaroscuro, suffused with serenity and meditation.
nośnik
SACD x 2
gatunek
Muzyka klasyczna
producent
Alia Vox

cena 75,00

Produkt na zamówienie

Wysyłka ustalana indywidualnie.

Darmowa wysyłka dla zamówień powyżej 300 zł!

Darmowy kurier dla zamówień powyżej 500 zł!

sprawdź koszty wysyłki

Recenzje naszych klientów

Bach: Markus Passion

Johann Sebastian Bach - „Pasja wg św. Marka”. Jordi Savall „Pasja wg św. Marka” (...)

Robert Majewski

17.04.2019

Johann Sebastian Bach - „Pasja wg św. Marka”. Jordi Savall

„Pasja wg św. Marka” Bacha przepadła bez wieści, ale wiemy, że istniała. Z dużym prawdopodobieństwem wiemy też, że nie było to dzieło oryginalne. Muzykolodzy i znawcy Bacha twierdzą, że lipski kantor skompilował ją z fragmentów wcześniejszych swoich utworów. Wiedząc to, dyrygenci przywracający Pasję publiczności, idą dwoma drogami. Jedni (np. Ton Koopman) nie mają nic przeciwko czysto spekulatywnemu charakterowi projektu. Udają, że są uczniami Bacha i dowolnie dobierają jego kompozycje do tekstu libretta, a to czego nie znajdą, sami dokomponowują. Inni - jak bohater tego tekstu, Jordi Savall - precyzyjnie składają „
Pasję wyłącznie z dzieł Jana Sebastiana.

Badania muzykologiczne, przeprowadzone w drugiej połowie XX wieku, potwierdziły, że w Wielki Piątek 1731 roku Bach zaprezentował „Pasję wg św. Marka” do tekstu Picandra. Poeta opublikował ten tekst rok później wraz ze swoim trzecim tomikiem poezji. Dziesięć lat temu istnienie „Pasji” poświadczyło odkrycie w Petersburgu późniejszej wersji libretta, użytego do nowego wykonania kompozycji. Miało ono miejsce w 1744 roku. W porównaniu ze starszym librettem tekst zawiera liczne modyfikacje, inaczej porządkuje niektóre chorały i zawiera dwie nowe arie. Dzięki tej wersji libretta mamy bardzo jasny obraz formy i treści trzeciej pasji Bacha, ale nadal nie wiemy jaką otrzymała oprawę muzyczną.

Niestety do tej pory nie natrafiono na jakikolwiek ślad oryginalnej muzyki. Po wielu latach badań większość historyków i muzykologów specjalizujących się w Bachu jest zgodna: kompozytor prawdopodobnie wymyślił i wykonał dzieło za pomocą techniki pastiszu lub parodii. Był to system używany przez Bacha przy wielu okazjach. Polegał on na tym, że Bach dostosowywał nowe teksty do innych, wcześniej istniejących swoich kompozycji o podobnym charakterze.

Już w latach 60. dwudziestego wieku dr Alfred Dürr, zauważył, że Bach ponownie wykorzystał większość chórów i arii ze swojej „Trauerode” (Oda pogrzebowa) BWV 198, wykonanej w Lipsku 17 października 1727 r. w hołdzie zmarłej Christiany Eberhardiny, królowej Polski i księżniczki Saksonii. Chór „Laß Fürstin, lass noch einen Strahl” został wspaniale przerobiony na „Geh, Jesu, geh zu deiner Pein”, i to on otwiera „Pasję wg św. Marka”, poprowadzoną wprawną ręką Jordi Savalla.

Omawiane nagranie powstało na podstawie badań, rekonstrukcji i adaptacji chórów i recytatywów, zaproponowanych przez Alexandra Grychtolika, niemieckiego muzyka i muzykologa, od lat specjalizującego się w twórczości Jana Sebastiana Bacha. Przygotowując swoją wersję Savall zdecydował, że do rekonstrukcji wykorzysta wyłącznie utwory kompozytora. Dotyczy to również chórów turbae i recytatywów, które zazwyczaj dokomponowywano lub „pożyczano” od Reinharda Keizera, współpracowania Jana Sebastiana.

Wersja Savalla podąża dokładnie za tekstem libretta z 1744 roku., który odpowiada 14. i 15. rozdziałowi „Ewangelii według św. Marka” - od namaszczenia Chrystusa w Betanii do Jego pogrzebu. Muzycznie Savall dostosował ostateczny tekst Picandera do oryginalnych prac Bacha, takich jak wspomniana wcześniej „Trauerode”, „Pasja wg św. Mateusza”, obie wersje „Pasji wg św. Jana” i liczne kantaty.

Po tym zapewne przydługim wstępie (mam nadzieję, że jednak komuś potrzebnym) pora odpowiedzieć na pytanie, czy nagranie Savalla jest satysfakcjonujące i warte tylu muzykologicznych starań? Bez wątpienia. Savall nie jest typem naukowca oderwanego od rzeczywistości. Wie dokładnie, co chce osiągnąć, w jaki sposób to zrobić i jakim artystom zaufać.

Oczywiście „Pasja Markowa” nie ma takich kulminacji jak „Janowa” i emocjonalnej głębi jak „Mateuszowa”. To konsekwencja wyboru stylu parodii do rekonstrukcji dzieła. W żadnym wypadku nie jest jednak bez polotu. Gwałtowne sceny z chórami turbae są tutaj tak żywe jak w każdej innej Pasji, podobnie jak wspaniała aria sopranistki Marty Mathéu („Er kommt, er kommt, er ist vorhanden”), w której na widok zbliżającego się Judasza, rozpaczliwie błaga ona Jezusa, aby uciekał z ogrodu Getsemani. Pod koniec dzieła słyszymy jeden z najwspanialszych fragmentów - arię tenora i chóralnych sopranów „Welt und Himmel, nehmt zu Ohren”, podniesioną tu o tercję w górę. Na uwagę zasługują też obaj tenorzy: David Szigetvári (Ewangelista) i Reinoud van Mechelen. Ten drugi ma mniejszy udział solistyczny w nagraniu, za to w arii otwierającej drugą część pasji zaśpiewał przepięknie. Moi niemieccy znajomi narzekają natomiast na wymowę Davida Szigetvári (Ewangelisty), choć bez wątpienia ma dobry głos.

Jordii Savall zadbał też o sugestywną teatralność interpretacji. Jaskrawym przykładem może być zawołanie chóru „Pfui dich...”, będące w istocie rzeczy kpiącym niemieckim prychnięciem, ilustrującym szydzenie tłumu z Jezusa mówiącego o swoim zmartwychwstaniu.

Pamiętając chóry kończące pasje „Janową” i „Mateuszową”, i porównując je z zakończeniem „Pasji wg św. Marka”, można poczuć lekkie rozczarowanie. „Bei deinem Grab und Leichenstein” brakuje intensywności „Wir setzen uns mit Tränen nieder" i „Ruht wohl, ihr heiligen Gebeine”. Jednak sposób, w jaki Picander kończy narrację, jest tutaj zupełnie inny. Ostateczna medytacja jest o wiele bardziej optymistyczna niż ta zawarta w kołysance żałobnej z „Pasji wg św. Jana”, albo płynąca z bezgranicznego żalu z zakończenia „Pasji wg św. Mateusza”. W tym kontekście umiarkowanie optymistyczna siciliana, poprzetykana potężnymi chórami, ma sens.

Reasumując, interpretacja Le Concert des Nations, chóru La Capella Reial de Catalunya pod batutą Jordi Savalla urzeka płynnymi tempami, wewnętrznym napięciem, plastyczną artykulacją i prostotą narracji. Nieliczne minusy nagrania są mniej lub bardziej subiektywne, zatem warto i należy wyrobić sobie własne zdanie.

Klienci, którzy kupili ten produkt, kupili również

Let's DANCE! - Java

2742647.49

Codija, Manu

Looking for Parker

BEE 060

Folk Music of China Vol. 1 - Folk Songs of Qinghai and Gansu

NXW 76088-2

Berlioz, Hector

BERLIOZ: Les Nuits d'été

8.557274

Bach, Johann Sebastian

Midori plays Bach

ACC 20403

Bach, Johann Sebastian

Best of German Baroque: Bach

TMK 1028 CD

Biber, Heinrich Ignaz Franz, Biber, Carl Heinrich

Biber & Biber

FB 1710593

różni kompozytorzy, Obrecht, Jacob, Desprez, Josquin

A musical tribute to Johannes Ockeghem († 1497) - Pierre la Rue, Jacob Obrecht, Josquin Desprez, Antoine Busnoys, ...

AECD 1226

Parker, Charlie

Parker Charlie - The Last Notes 1953-1954 / UAR 501.2

UAR 501.2

Schnittke, Alfred

Schnittke: Symphony No. 1

MEL CD 10 02321

Liszt, Franz

Liszt: Complete Piano Music Vol. 45 - 12 Grandes études

8.573709

Brahms, Johannes

Brahms: The Complete Sonatas for Violin & Piano

SM 295

Schumann, Robert

Schumann: The Complete Symphonies

708504

Saint-Saëns, Camille

Saint-Saëns: Piano Trios op. 18 and 92

MDG 942 1763-6

Kuzmin, Mikhail Alexeevich

Kuzmin: Sacred Songs

8.573192

Pozostałe płyty tego kompozytora

różni kompozytorzy, Bach, Johann Sebastian, Biber, Heinrich Ignaz Franz

A violino solo - Bach, Baltzar, Biber, Telemann, Vilsmayr & Westhoff

AP 068

różni kompozytorzy, Bach, Johann Sebastian, Haydn, Joseph

The Original Debut Recording: Bach, Haydn, Liszt, Strawinsky, Rachmaninoff

PMR 0031

Bach, Johann Sebastian

Bach: Sonatas for Flute and Harpsichord

8.573376

Bach, Johann Sebastian, Scarlatti, Domenico

Organ & Harpsichord (Bach · Scarlatti · Fitzwilliam Virginal Book)

C 49369

Bach, Johann Sebastian

Bach: Goldberg Variations

95471

Bach, Johann Sebastian

Eternal fire – Bach Choruses – najpiękniejsze chóry z kantat Bacha

SDG 177

Bach, Johann Sebastian

Bach J.S; Cantatas Vol. 19 / Gardiner

SDG 115

Bach, Johann Sebastian

Bach: Köthener Trauermusik BWV244a

HMC 902211

różni kompozytorzy, Duarte, John William, Bach, Johann Sebastian

Andras Csaki - Guitar Recital - BACH, BRITTEN, DUARTE, CASTELNUOVO-TEDESCO

8.572630

Bach, Johann Sebastian

BACH: Organ Chorales vol. 2

8.550927

Bach, Johann Sebastian

Bach: Sonates pour clavecin obligé et violon BWV 1014-1019

ZZT 302

Bach, Johann Sebastian

Bach: Sonatas & Partitas for Solo Violin

NI 6351

Bach, Johann Sebastian

Bach: Cantatas - Weichet nur, betrübte Schatten, Ich habe genug, Jauchzet Gott in allen Landen

SU 4134-2

Bach, Johann Sebastian

Bach: Die Kunst der Fuge

GCD P31510

Bach, Johann Sebastian

Bach: Johannes-Passion

MEL CD 10 02379

Pozostałe płyty tego wykonawcy

różni kompozytorzy

War & Peace 1614-1714 – Lully, Handel, Charpentier, Scheidt, Biber, Schein, Cabanilles, Blow …

AVSA 9908

Haydn, Joseph

Haydn: 7 Słów Chrystusa na Krzyżu

AVSA 9854

Desmarest, Henry, Valls, Francesco

In Excelsis Deo

AVSA 9924

anonymous

Llibre Vermell de Montserrat

AVSA 9919

Beethoven, Ludwig van

Beethoven: Sinfonia Nr. 3 “Eroica”; Coriolan Ouverture

AVSA 9916

Boccherini, Luigi

Bocherini: Fandango, Sinfonie & La Musica

AV 9845

Vivaldi, Antonio

Vivaldi: Juditha Triumphans

AVSA 9935

Purcell, Henry, Merula, Tarquinio, Pachelbel, Johann

Ostinato: Pucell, Merula, Pachelbel

AV 9820

Lully, Jean-Baptiste

WYCOFANY L'orchestre du Roi Soleil ZDUBLOWANA

AV 9807

Charpentier, Marc-Antoine

Charpentieur: Un Automne musical a Versailles

ARM 006

różni kompozytorzy

Jerusalem-La Ville des deux Paix

AVSA 9863

różni kompozytorzy

Les Grandes Eaux Musicales de Versailles: Marias, Couperin, Lully, Sainte-Colombe

AV 9842

różni kompozytorzy

Dinastia Borgia, Chiesa a potere nel Rinascimento (Kościół i władza w czasach renesansu)

AVSA 9875

różni kompozytorzy

Montserrat Figueras: La Voix de l’Emotion - reedycje z firm Astrée, DHM, EMI, Alia Vox

AVSA 9889