kompozytor
Bach, Johann Sebastian
tytuł
Bach: Markus Passion
wykonawcy
La Capella Reial de Catalunya;
Le Concert des Nations;
Savall, Jordi
nr katalogowy
AVSA 9931
opis
Created in Leipzig in March 1731 and then revised for the Holy Week of 1744, on a text by Christian Friedrich Henrici, a.k.a Picander, the St Mark Passion was composed by Bach using existing works. The autograph score is lost but recent musicological research shows that some pieces like the Funeral Ode BWV 198 or an aria from the cantata BWV 54 had been recycled. Every performance is thus a reconstruction by the performing artist. Jordi Savall offers his own vision, made of subtle chiaroscuro, suffused with serenity and meditation.
nośnik
SACD x 2
gatunek
Muzyka klasyczna
producent
Alia Vox

cena 75,00

Produkt na zamówienie

Wysyłka ustalana indywidualnie.

Darmowa wysyłka dla zamówień powyżej 300 zł!

Darmowy kurier dla zamówień powyżej 500 zł!

sprawdź koszty wysyłki

Recenzje naszych klientów

Bach: Markus Passion

Johann Sebastian Bach - „Pasja wg św. Marka”. Jordi Savall „Pasja wg św. Marka” (...)

Robert Majewski

17.04.2019

Johann Sebastian Bach - „Pasja wg św. Marka”. Jordi Savall

„Pasja wg św. Marka” Bacha przepadła bez wieści, ale wiemy, że istniała. Z dużym prawdopodobieństwem wiemy też, że nie było to dzieło oryginalne. Muzykolodzy i znawcy Bacha twierdzą, że lipski kantor skompilował ją z fragmentów wcześniejszych swoich utworów. Wiedząc to, dyrygenci przywracający Pasję publiczności, idą dwoma drogami. Jedni (np. Ton Koopman) nie mają nic przeciwko czysto spekulatywnemu charakterowi projektu. Udają, że są uczniami Bacha i dowolnie dobierają jego kompozycje do tekstu libretta, a to czego nie znajdą, sami dokomponowują. Inni - jak bohater tego tekstu, Jordi Savall - precyzyjnie składają „
Pasję wyłącznie z dzieł Jana Sebastiana.

Badania muzykologiczne, przeprowadzone w drugiej połowie XX wieku, potwierdziły, że w Wielki Piątek 1731 roku Bach zaprezentował „Pasję wg św. Marka” do tekstu Picandra. Poeta opublikował ten tekst rok później wraz ze swoim trzecim tomikiem poezji. Dziesięć lat temu istnienie „Pasji” poświadczyło odkrycie w Petersburgu późniejszej wersji libretta, użytego do nowego wykonania kompozycji. Miało ono miejsce w 1744 roku. W porównaniu ze starszym librettem tekst zawiera liczne modyfikacje, inaczej porządkuje niektóre chorały i zawiera dwie nowe arie. Dzięki tej wersji libretta mamy bardzo jasny obraz formy i treści trzeciej pasji Bacha, ale nadal nie wiemy jaką otrzymała oprawę muzyczną.

Niestety do tej pory nie natrafiono na jakikolwiek ślad oryginalnej muzyki. Po wielu latach badań większość historyków i muzykologów specjalizujących się w Bachu jest zgodna: kompozytor prawdopodobnie wymyślił i wykonał dzieło za pomocą techniki pastiszu lub parodii. Był to system używany przez Bacha przy wielu okazjach. Polegał on na tym, że Bach dostosowywał nowe teksty do innych, wcześniej istniejących swoich kompozycji o podobnym charakterze.

Już w latach 60. dwudziestego wieku dr Alfred Dürr, zauważył, że Bach ponownie wykorzystał większość chórów i arii ze swojej „Trauerode” (Oda pogrzebowa) BWV 198, wykonanej w Lipsku 17 października 1727 r. w hołdzie zmarłej Christiany Eberhardiny, królowej Polski i księżniczki Saksonii. Chór „Laß Fürstin, lass noch einen Strahl” został wspaniale przerobiony na „Geh, Jesu, geh zu deiner Pein”, i to on otwiera „Pasję wg św. Marka”, poprowadzoną wprawną ręką Jordi Savalla.

Omawiane nagranie powstało na podstawie badań, rekonstrukcji i adaptacji chórów i recytatywów, zaproponowanych przez Alexandra Grychtolika, niemieckiego muzyka i muzykologa, od lat specjalizującego się w twórczości Jana Sebastiana Bacha. Przygotowując swoją wersję Savall zdecydował, że do rekonstrukcji wykorzysta wyłącznie utwory kompozytora. Dotyczy to również chórów turbae i recytatywów, które zazwyczaj dokomponowywano lub „pożyczano” od Reinharda Keizera, współpracowania Jana Sebastiana.

Wersja Savalla podąża dokładnie za tekstem libretta z 1744 roku., który odpowiada 14. i 15. rozdziałowi „Ewangelii według św. Marka” - od namaszczenia Chrystusa w Betanii do Jego pogrzebu. Muzycznie Savall dostosował ostateczny tekst Picandera do oryginalnych prac Bacha, takich jak wspomniana wcześniej „Trauerode”, „Pasja wg św. Mateusza”, obie wersje „Pasji wg św. Jana” i liczne kantaty.

Po tym zapewne przydługim wstępie (mam nadzieję, że jednak komuś potrzebnym) pora odpowiedzieć na pytanie, czy nagranie Savalla jest satysfakcjonujące i warte tylu muzykologicznych starań? Bez wątpienia. Savall nie jest typem naukowca oderwanego od rzeczywistości. Wie dokładnie, co chce osiągnąć, w jaki sposób to zrobić i jakim artystom zaufać.

Oczywiście „Pasja Markowa” nie ma takich kulminacji jak „Janowa” i emocjonalnej głębi jak „Mateuszowa”. To konsekwencja wyboru stylu parodii do rekonstrukcji dzieła. W żadnym wypadku nie jest jednak bez polotu. Gwałtowne sceny z chórami turbae są tutaj tak żywe jak w każdej innej Pasji, podobnie jak wspaniała aria sopranistki Marty Mathéu („Er kommt, er kommt, er ist vorhanden”), w której na widok zbliżającego się Judasza, rozpaczliwie błaga ona Jezusa, aby uciekał z ogrodu Getsemani. Pod koniec dzieła słyszymy jeden z najwspanialszych fragmentów - arię tenora i chóralnych sopranów „Welt und Himmel, nehmt zu Ohren”, podniesioną tu o tercję w górę. Na uwagę zasługują też obaj tenorzy: David Szigetvári (Ewangelista) i Reinoud van Mechelen. Ten drugi ma mniejszy udział solistyczny w nagraniu, za to w arii otwierającej drugą część pasji zaśpiewał przepięknie. Moi niemieccy znajomi narzekają natomiast na wymowę Davida Szigetvári (Ewangelisty), choć bez wątpienia ma dobry głos.

Jordii Savall zadbał też o sugestywną teatralność interpretacji. Jaskrawym przykładem może być zawołanie chóru „Pfui dich...”, będące w istocie rzeczy kpiącym niemieckim prychnięciem, ilustrującym szydzenie tłumu z Jezusa mówiącego o swoim zmartwychwstaniu.

Pamiętając chóry kończące pasje „Janową” i „Mateuszową”, i porównując je z zakończeniem „Pasji wg św. Marka”, można poczuć lekkie rozczarowanie. „Bei deinem Grab und Leichenstein” brakuje intensywności „Wir setzen uns mit Tränen nieder" i „Ruht wohl, ihr heiligen Gebeine”. Jednak sposób, w jaki Picander kończy narrację, jest tutaj zupełnie inny. Ostateczna medytacja jest o wiele bardziej optymistyczna niż ta zawarta w kołysance żałobnej z „Pasji wg św. Jana”, albo płynąca z bezgranicznego żalu z zakończenia „Pasji wg św. Mateusza”. W tym kontekście umiarkowanie optymistyczna siciliana, poprzetykana potężnymi chórami, ma sens.

Reasumując, interpretacja Le Concert des Nations, chóru La Capella Reial de Catalunya pod batutą Jordi Savalla urzeka płynnymi tempami, wewnętrznym napięciem, plastyczną artykulacją i prostotą narracji. Nieliczne minusy nagrania są mniej lub bardziej subiektywne, zatem warto i należy wyrobić sobie własne zdanie.

Klienci, którzy kupili ten produkt, kupili również

różni kompozytorzy

Vita de la mia vita: Ricercari, Dances, Madrigals and Villanelle on Four Lutes

95038

Franck, Cesar

FRANCK: Symphonic Variations

8.553472

Jones, Richard

Jones: Chamber Airs for a Violin (and Thorough Bass)

GCD 921806

Schubert, Franz

Schubert: Sonate "Fantaisie"; 3 Klavierstücke

CAL 9395

Beethoven, Ludwig van, Schubert, Franz

Beethoven: Sonata No. 32 - Schumann: Fantasy

AECD 0527

Tchaikovsky, Piotr

TCHAIKOVSKY FESTIVAL

8.550500

Boesset, Antoine de

Boesset: Je meurs sans mourir

Alpha 331

Gudmundsen-Holmgreen, Pelle

Gudmundsen-Holmgreen: Mixed Company

8.226114

Ten Holt, Simeon

Ten Holt: Solo Piano Music Vol. 1 - 5

9434

Praetorius, Hieronymus

Praetorius: Organ Works

CPO 777 345-2

Bizet, Georges

Bizet: Carmen

DVD 750304

Poulenc, Francis

Poulenc: Les Anges musiciens

HMC902179

Palestrina, Giovanni Pierluigi da

PALESTRINA: Missa L'Homme Armee

8.553315

Donizetti, Gaetano

Donizetti: La Favorita ( francuska wersja językowa)

DVD OA BD7165 D

Suk, Josef

Suk: Piano Trio, Piano Quartet, Piano Quintet

11 153-2

Pozostałe płyty tego kompozytora

Bach, Johann Sebastian

Bach: Kantaten BWV 3, 65, 72

ROP 4038

Bach, Johann Sebastian

Flute Concertos

GCD 921204

różni kompozytorzy

Transfigurations - J.S. Bach, Francesco Geminiani, Michel Corrette, ...

AMY 039

Bach, Johann Sebastian, Vivaldi, Antonio

Bach & Vivaldi: Sonar in Ottava

A 472

Bach, Johann Sebastian

Bach: Suites Françaises

Alpha 328

różni kompozytorzy

Kreisler The Complete Recordings 3, nagr. 1914-1916

8.112064

Bach, Johann Sebastian

Bach J.S;Johannes-Passion

CPO 777091

Bach, Johann Sebastian

Bach: The Early Overtures

MDG 341 1131-2

Bach, Johann Sebastian

BACH: Concertos for Oboe

8.554602

różni kompozytorzy

The Baroque Virtuoso – Bach, Vivaldi, Biber, Schmelzer, Geminiani,

TMK 1026 CD

różni kompozytorzy

Masters of the German Baroque

RIC 110

różni kompozytorzy

Nine Notes that shook the World

DSL 92169

Bach, Johann Sebastian, Pierini, Stefano

Bach: Die Kunst der Fuge; Pierini: Cantai un tempo

OC 468

Bach, Johann Sebastian

Bach: Chromatic Fantasia & Fugue; Partita No. 1; French Suite No. 5; English Suite No. 3

8.571310

Bach, Johann Sebastian

Bach: Brandenburg Concertos

Alpha 300

Pozostałe płyty tego wykonawcy

Sainte-Colombe, Jean de

Sainte-Colombe: Pieces de viole

AV 9827

różni kompozytorzy

Montserrat Figueras: La Voix de l’Emotion - reedycje z firm Astrée, DHM, EMI, Alia Vox

AVSA 9889

Couperin, François

Couperin: Les Nations

AVSA 9928

Charpentier, Marc-Antoine

Charpentieur: Un Automne musical a Versailles

ARM 006

różni kompozytorzy

Lachrimae Caravaggio

AV 9852

Beethoven, Ludwig van

Beethoven: Sinfonia Nr. 3 “Eroica”; Coriolan Ouverture

AVSA 9916

Biber, Heinrich Ignaz Franz

Missa Bruxellensis

AV 9808

Bach, Johann Sebastian

Bach: Mass in B minor BWV 232

AVDVD 9896

Marais, Marin

Marais: Alcione - Suites des airs à joüer

AVSA 9903

Handel, George Frideric

Water Music, Fireworks Music

AVSA 9860

Telemann, Georg Philipp, Corelli, Arcangelo, Rameau, Jean-Philippe

Corelli, Telemann, Rameau: Le Concert Spirituel au temps de Louis XV

AVSA 9877

Cabanilles, Joan

Cabanilles: Batalles, Tientos & Passacalles

AV 9801

Lully, Jean-Baptiste

L'orchestre du Roi Soleil ZDUBLOWANA

AV 9807

Marais, Marin

Pieces de viole, 2 livre

AV 9828

Marais, Marin

Marias: Tonos Humanos

AVSA 9802